Grenzen en waarschuwingen

FNS draait om grenzen! Bij de meeste mensen is FNS ontstaan doordat er op een of andere manier een grens is overgegaan. Teveel stress, pijn, emoties, trauma, ziekte… teveel van iets waardoor het lichaam zei: STOP! Wanneer je blijvende FNS hebt, draait een deel van je leven om het leren van nieuwe grenzen en het herkennen en érkennen ervan. Zodra je je grens over gaat straft de FNS je meteen af.

Jouw lichaam bepaalt vanaf nu wat je doet, wanneer je het doet en hoeveel je doet. En dat is enorm confronterend. Had je vroeger een drukke dag dan ging je gewoon door want je had er de kracht en energie voor. Slecht geslapen? Dan haal je dat volgende nacht wel weer in. Avondje stappen, feestje bij vrienden, geen probleem. Maar dat is verleden tijd. Wanneer je nu te lang doorgaat, een nacht slecht slaapt of toch nog 5 minuten langer blijft ‘want het is zo gezellig’, komt de FNS langs als de spreekwoordelijke ‘man met de hamer’. Zodra jij je nieuwe FNS-grenzen overgaat, betekent dit meestal dat op dat moment de FNS in aanvallen opkomt en dat je de dagen erna niet verder komt dan je bed.

Veel patiënten moeten leren wat ze nog wel en wat ze niet meer kunnen. Niets is meer vanzelfsprekend. Je leeft onder voorbehoud.

Koffie drinken bij vrienden, waarbij we ook nog een uurtje in de auto moeten zitten om er te komen, is een planning van een week geworden. De 3 dagen ervoor plan ik niets, neem ik rust. Ik doe niets wat me energie kost of wat de FNS kan triggeren. Dan is er dé dag! Superspannend, want zal ik het halen? Als ik die nacht slecht slaap sta ik alweer 2-0 achter, want ik moet dan die gemiste slaap ergens zien in te halen die ochtend. De afspraak is dus ook altijd ’s middags, zodat ik ’s ochtends nog extra kan slapen als dat nodig is.

De afspraak gaat dan vaak goed, zeker bij mensen waar ik me veilig voel. Wel is het belangrijk dat ik goed blijf voelen of de FNS zich roert… Maar gelukkig rijdt mijn man dus zelfs als het mis gaat kom ik nog veilig thuis.

Dan is het 3 dagen bijkomen. De agenda blijft leeg. Soms heb ik genoeg aan een dag rust, soms heb ik 5 dagen nodig om bij te komen. Dan slaap ik enorm veel, ben ik de hele dag moe en sloom, kan ik nog minder prikkels verdragen dan anders.

Het was ooit zo vanzelfsprekend. Gewoon even bij vrienden langs. Je deed het ad hoc, een appje of je nog zin had in thee en hop, in de auto. Je keek niet op de klok, je leefde zonder voorbehoud.

En nu moet je een week uittrekken voor een bezoekje van 2 uur. En dan nog moet ik af en toe afzeggen, want dan waren de 3 dagen rust niet voldoende.

Jelle

Het allerbelangrijkste met FNS is dat je jouw nieuwe grenzen leert kennen. Hoe ver kun je nog lopen, 10 stappen, 100 meter? Hoe vaak kun je per dag de trap op, 2x of 5x? Hoe lang kun je op je hurken zitten, 2 minuten, 10 minuten? Hoe lang kun je een gesprek voeren, een kwartiertje, een uurtje? Als je je grenzen kent, weet je wat je wel en niet kunt.

Daarna is het handig om te ontdekken wat de consequentie is als je te ver gaat: wat gebeurt er als je te vaak de trap op loopt, of toch die theepot optilt, of toch het bezoek een kwartiertje langer laat blijven? Het kan zijn dat je heel moe bent en even moet gaan liggen en dat het daarna weer gaat. Het kan zijn dat je een aanval krijgt waarbij er bijvoorbeeld stuiptrekkingen komen of je tijdelijk verlamd raakt. Je lichaam zegt daarmee: dit vond ik niet leuk, niet meer doen. Het kan zijn dat je de rest van de dag nog veel minder kracht hebt. Als je weet wat het gevolg is, kun je zelf inschatten hoe goed je op jouw grens moet letten.

Wanneer je echt ver over je grenzen gaat, kunnen de aanvallen heel heftig zijn. Ook kan het de rest van de dag of zelfs meerdere dagen heel slecht gaan en kun je nog minder dan anders.

Als je weet waar je grenzen liggen, kun je gaan opletten of je lijf je waarschuwingen geeft. Als je al 7 minuten in de tuin werkt, voel je dan iets voordat je je grens over gaat? Als je al een uur in gesprek bent, voel je iets waardoor je weet dat je moet stoppen? Is er een tinteling in je huid, begin je je misselijk te worden, merk je dat je spieren zich plotseling gaan aanspannen, raak je in de war, krijg je hoofdpijn? Dit kunnen waarschuwingen van je lichaam zijn dat je je grens aan het bereiken bent en dat je moet stoppen. Als je de signalen van jouw lijf leert kennen, zorg je dat je op tijd kunt stoppen. En dat betekent dat je uiteindelijk meer kunt.

9 gedachten over “Grenzen en waarschuwingen

  1. Zo herkenbaar!! Grenzen stellen en binnen die grenzen leven…. Maar wát is “de grens”? Ik worstel al 12 jaar met FNS, ik kan wel stellen dat ik álle mogelijke behandelopties/-vormen heb gehad en ik ga nog steeds met zeer grote regelmaat als een bulldozer over “de grens” heen….. met alle gevolgen van dien, uiteraard…..

    Echt en die WMO: je bent toch getrouwd, dan moet je man de huishouding maar doen 🤷🏼‍♀️, ehmmmm hij werkt ruim 50 uur per week én hij mantelzorgt zich een slag in de rondte!!! Ook in zijn dag zitten maar 24 uur hè, waarin hij ook af en toe nog wat wil slapen 🙈

    wordt vervolgd…..

    Like

    1. Precies! Heb ik ook last van. Bij mij heeft de neuroloog PPPD geconstateerd in combinatie met FNS. Heb dit al ruim 6 jaar. Gelukkig nog geen dagen in bed, maar zo nu en dan een uurtje. Loop inmiddels wel buiten met een rollator. En last van overprikkeling, hoofdpijn, schokken bij nervositeit, zichtproblemen, doof oor.

      Al met al is je leven beperkter geworden en is dat moeilijk wennen, want je hebt niet altijd door wat nu precies “de grens” is.

      Like

    2. Precies, mijn zoon heeft nog geen jaar geleden de diagnose fns gekregen en zit nu vanaf zondag in een voortdurende aanval met zeer korte tussenpozen van “rust”. O.a. 4 en half uur in een beroerte stand, zo ziet het er namelijk uit, gelegen. Niet kunnen praten, slikken, mond trekkingen. Alle medici, o.a. neuroloog, zeggen, er is niets medisch te vinden dus geen opname, er is geen hulp, geen medicijn wat helpt, de omgeving moet het er maar mee doen. We zijn nu 5 dagen aan het zorgen. Hij valt, alle symptomen hebben we deze dagen gezien en geen idee wanneer hij eruit komt. Begint volgende week met psychosomatische fysiotherapie. Voor een multidisciplinaire aanpak staan we op een wachtlijst. Hoe dan grenzen stellen

      Like

  2. De grens….. tja het lijkt wel of deze op zichzelf al dagelijks verschuift. En denk je, ja het gaat beter….bam, jammer joh. Ik heb nu 2 jaar FNS en ik kan het nog steeds niet een plekje geven. En het woord acceptatie geeft mij alleen maar meer klachten. Accepteren is voor mij ook als je erbij neerleggen en dat voelt als opgeven. Aan de andere kant helpt dat vechten ook helemaal niet. Er zijn dagen dat ik denk laat maar, schok maar een end weg ik kan niet meer. Ik heb hulp gehad en dat heeft me veel gebracht, maar ook dat is elke dag opnieuw je weer bedenken wat je geleerd heb en wat wel en wat niet kan helpen. Dan is elke dag met grenzen en jezelf bezig zijn soms te zwaar als je FNS hebt.

    Like

    1. je hoeft het ook niet te accepteren Dat is bijna onmogelijk bij mij in de revalidatie op Altrecht zat een meneer en die zei ik accepteer het niet maar ik omarm het wel dat vond ik heel treffend sindsdien Omarm ik mijn fns ook Het is me vijand niet meer en voor mij werkt dat ik hoop dat je hier iets aan hebt Groetjes Ietje

      Like

    1. Sinds één jaar nu de diagnose van FNS gekregen bij de neuroloog. Maar al vele jaren mijn trouwe partner en volgens de geneeskunde gedefinieerd als ziekte van Meunière, lacunair infarct, chronische migraine…..Ergens gerustgevend dat de laatste diagnose de juiste is want dat helpt. Het helpt om het hoe en waarom van de handicap te plaatsen. Het belangrijkste is om uw omgeving hiervan duidelijk op de hoogte te brengen. Het is moeilijk uit te leggen en te begrijpen maar bij mijn omgeving is dat gelukt en dat helpt want hierdoor voel ik mij al veel minder schuldig. Schuldig en gefrustreerd dat ik bijna niets meer kan presteren. Elke inspanning wordt afgestraft door pijn, vermoeidheid,slapeloosheid,….Enkele stappen te veel en de benen doen pijn. Uw kleinkind even dragen en de dag nadien voelt dit aan alsof je twee dagen aan een stuk bent gaan hout kappen. Wat te veel babbelen en s’nachts clusterhoofdpijn, en ga zo maar door. Er wordt gezegd dat er bij FNS niets stuk is maar de communicatie verkeerd werkt. Het wordt tijd dat FNS als een zware handicap wordt gedefinieerd want er werkt niets meer. Als de software van een computer het laat afweten ben je ook niets met een goede hardware. Graag een boodschap aan andere FNS patiënten. Maak werk aan het begrip van uw omgeving en leef in het nu.

    Like

  3. Sinds 2008 heb ik FNS. Tijdens mijn opname bij het COLK in Gorinchem heb ik veel geleerd. In 2026 ben ik er nog steeds niet van af, maar mijn klachten zijn wel een stuk minder geworden. Ik heb geleerd anders naar mijn lichaam te kijken en mijn grenzen te herkennen, al zegt dat niet altijd alles. Soms moet ik juist over mijn grenzen heen gaan om te zien of ik een stapje verder kan komen. Het blijft een zoektocht, met momenten waarop het goed gaat en momenten waarop het minder gaat.

    Like

  4. Hallo

    Hier iemand die geen raad weet. 15 weken geleden ingestort een burnout. Huisarts gebeld want ik wist niet wat me over kwam. Ik wilde hulp. Na een week vol zorgen en hoge stress kon ik van de 1 op de andere dag niet meer uit bed komen. Volledig in paniek, pijn op het borst, bonsend hart benauwd duizelig maar wat nog enger was waren de verlamde armen en benen. Heb me ziek gemeld op het werk en de huisarts gebeld. Heb ik misschien een burnout vroeg ik de assistente. Mag ik een afspraak bij de huisarts? Ik maak een afspraak voor je bij de praktijk ondersteuner. Bijna 3 weken later. Ik heb al die tijd in deze toestand gezeten en het werd steeds erger. Kon niks. Lag maar verlamd te zijn en de ene paniek aanval na de andere. Extreem uitgeput. De praktijk ondersteuner heeft mij op medicatie gezet tegen depressie om mijn paniek en angststoornis te stoppen. Inmiddels nu 4 maand later ben ik in behandeling bij het GGZ . Hun conclusie behandeling voor angststoornis en conversie stoornis. Conversie stoornis?? Is dat tegenwoordig niet FNS ? En waarom word ik niet onderzocht dan? Of door een neuroloog gezien? Waarom bestempeld als conversie? Alleen psychische klachten? Ik ervaar juist fysieke klachten. Kan korte blokjes lopen slepend been of juist zwakte en bijde benen niet vooruit krijgen. Lamme armen. Pijnlijke lamme armen en benen. Spier trekkingen ijskoude handen en voeten. De enige manier wanneer ik uit huis kan is als mijn man thuis is en ik in de rolstoel mee kan maar zelf in de rolstoel mee kost enorm veel energie ook al krijg ik vrijheid of ontspanning. Zelf dan moet ik de volgende dag inleveren. Koorts verlamd slappe armen en benen grieperig. Gelukkig heb ik sinds de medicatie geen paniek aanvallen meer en kan ik weer naar buiten. Ook lukt praten en communiceren weer al kost dat energie. Maar ik heb nu zelf om verwijzing gevraagd voor psychosomatische therapie. De huisarts heeft de verwijzing geregeld maar de wachtlijst is lang dus voorlopig gebeurt er nog weinig. Ik vraag me nu alleen af is dit wel de juiste stap? Horen deze klachten bij een burnout? Is het conversie stoornis? Ben ik al op m’n plek door naar het GGZ te gaan en medicatie te slikken. Of is het FNS ? Geen diagnose dus kom ik dan wel in aanmerking voor psychosomatische therapie ? Of wijzen ze me straks de deur?

    Like

    1. Beste anoniem, wat ben jij al lang aan het zoeken zonder antwoorden te krijgen. Omdat je nog geen echte diagnose hebt, is dat de start. Vraag je huisarts om je naar een neuroloog te verwijzen. Pas met een echte diagnose kun je gericht gaan behandelen.
      En je hebt gelijk, conversiestoornis bestaat niet en de behandeling is meestal niet goed bij FNS. En jouw klachten horen niet bij een burnout. Een goede psychosomatische fysiotherapeut kan je wel helpen en die hebben vaak snel plek. Daarnaast is er meer mogelijk, kijk eens op onze pagina met behandelaren.
      Als je huisarts te weinig weet, neem dan even contact op met de FNS patiëntenvereniging. Zij hebben sinds kort een folder voor huisartsen.
      Succes!

      Like

Plaats een reactie