Mentale symptomen

Je kunt problemen krijgen met het verwerken van informatie. Na het lezen van een bladzijde in een boek weet je niet wat je hebt gelezen, of in een gesprek weet je niet meer wat er is gezegd.

Ook kan het zijn dat je een vraag niet snapt, hoe simpel en alledaags deze ook is. Je hoofd krijgt het niet voor elkaar om de vraag te verwerken en er een antwoord op te geven.

Hier past heel goed de vergelijking met de computer die vast loopt. Vaak gaat het weer een beetje beter als je rust hebt genomen, oftewel ‘wanneer de computer opnieuw kan opstarten’.

Geen informatie kunnen verwerken valt onder ‘Functionele cognitieve symptomen’.

Tips/behandeling

Over behandeling is weinig bekend.

“Wanneer mijn man naar de winkel gaat, vraagt hij altijd even of ik nog iets weet voor op het lijstje. Soms ben ik helemaal helder en lopen we samen met lijstje even na. Maar net zo goed kan ik hem na die vraag wazig aanstaren, en blijft mijn hoofd hangen op de vraag. Ergens snap ik de vraag maar ik weet gewoonweg niet wat ik ermee moet doen. Mijn man herkent ondertussen de blik die ik hem dan geef. “komt goed schat, als we iets missen loop ik nog wel een keertje.” Dan krijg ik een kus en gaat hij naar de winkel.”

Bernadette v G.

Veel FNS-patiënten ervaren verwarring. Meestal in combinatie met andere klachten. Soms kan het ook een waarschuwingssignaal zijn voor andere klachten.

Verward zijn valt onder ‘Functionele cognitieve symptomen’.

Tips/behandeling

Over behandeling is tot nu toe niets bekend.

Het zoeken naar woorden is ook een typisch FNS-symptoom. De meest alledaagse woorden kun je plots niet meer opkomen. Broccoli, fiets… de ene dag weet je ze nog, de andere dag ben je ze kwijt. ‘je weet wel, dat ding waarmee je naar school gaat…’

Geen woorden kunnen vinden valt onder ‘Functionele cognitieve symptomen’.

Tips/behandeling

Over concrete behandeling is tot nu toe niets bekend.

‘Je zou me toch bellen gisteren?’ ‘Heb je de huisarts nog gebeld?’ Waarom liep je ook alweer naar boven, waar heb je je pillen gelaten, waar is de koptelefoon, je agenda, je pincode … Je vergeet alles! Grote dingen, kleine dingen.

Vergeetachtigheid valt onder ‘Functionele cognitieve symptomen’.

Tips/behandeling

Over concrete behandeling is tot nu toe niets bekend.

Concentreren kan heel moeilijk zijn. Tijdens een gesprek blijft je hoofd afdwalen, bij het lezen kun je minutenlang naar hetzelfde woord staren.

‘Concentratieproblemen vallen onder ‘Functionele cognitieve symptomen’.

Tips/behandeling

Over concrete behandeling is tot nu toe niets bekend.

Veel FNS-patiënten hebben last met het verwerken van prikkels. Prikkels zijn ‘boodschappen’ die via je zintuigen binnenkomen en die je hersens moeten verwerken. Op de pagina met zintuiglijke problemen bespreken we de problemen die ontstaan door geluiden, geur, aanrakingen en licht. Maar sommige prikkels hebben te maken met je hoofd en niet je zintuigen. De problemen die ontstaan door deze prikkelverwerking zijn divers. We bespreken hieronder de verschillende soorten mentale prikkels.

Stress is iets wat de meeste FNS-patiënten niet meer goed kunnen verdragen. Omdat FNS een stress-reactie is, is dat niet verwonderlijk. Stress wordt vaak gezien als iets groots, zoals een deadline voor een artikel, een scheiding, overlijden van een dierbare. Maar stress is eigenlijk alles dat ‘moet’. Zeker FNS-patiënten ervaren dit moeten als een enorm obstakel. En er moet veel: je moet eten koken, je moet boodschappen doen, je moet naar de tandarts, je moet naar je werk, je moet je werk af krijgen. En elk ‘moeten’ kan een verergering van de FNS geven.

Het gevolg van stress is verschillend. Veel patiënten krijgen een aanval waarbij ze last krijgen van een mix van mentale en fysieke FNS-problemen: stuiptrekkingen, verlamming, niet meer kunnen praten, niet meer kunnen nadenken, verward zijn.

Problemen met het verwerken van stress valt onder ‘Functionele cognitieve symptomen’.

Tips/behandeling

Over behandeling is weinig bekend. Wat je van patiënten hoort is dat er maar één ding werkt: stop met alles dat moet. Makkelijker gezegd dan gedaan, maar dit is wel de enige remedie. Vaak merk je dat als je tot rust weet te komen, je de kleine ‘moeten’ in het leven weer wat beter kunt verdragen. Bij mensen met chronische FNS kan de stressreactie zorgen voor een ernstige belemmering en zelfs arbeidsongeschiktheid.

“Alles waar het woordje moeten in voorkomt, geeft al stress! Wanneer het brood op is en ik dus naar de winkel MOET, loop ik vast. ik krijg uitval, raak verward. Gewoon omdat er iets moet ipv mag. Het is absurd! Maar als er nog brood is en ik denk ‘goh, laat ik vast nieuw brood halen’, dan gaat het wel en kan ik naar de winkel. Want het MOET niet, het mag.“

Elif

Emoties kunnen ook een FNS-aanval oproepen. Dit kunnen emoties zijn van jezelf, en dan zijn het vooral de negatieve emoties die zorgen dat je vast loopt. Verdriet, boosheid en wanhoop kunnen FNS-aanvallen triggeren. Maar sommige patiënten hebben zelfs ‘last’ van positieve emoties, ook gevoelens van grote blijdschap kunnen een aanval geven.

Maar het kunnen ook emoties zijn van anderen die je niet goed kunt weren; het is alsof je de emotie van de ander zélf voelt zonder filter. Dit kan bij mensen met wie je praat of bij wie je bent. Maar het kan ook via de tv. Films, nieuwsprogramma’s of documentaries die vel emoties bevatten kunnen ook een FNS-aanval oproepen. Net als met geluiden of licht komt het bij je binnen zonder dat je hersens er iets tegen kunnen doen of het buiten kunnen sluiten.

In de literatuur wordt hier tot op heden niets over gezegd…

Tips/behandeling

Over behandeling is niets bekend.

“Ik merk het vooral als mijn zoontje boos of gefrustreerd is. Het voelt alsof er dan een emmer frustratie over me heen wordt gegooid en naar binnen kruipt. Ik wordt zijn frustratie. En mijn hele lijf reageert dan meteen met stuiptrekkingen.
Het erge is dat hij dit merkt en zichzelf dan de schuld geeft dat hij papa ziek maakt. Waarna ik me schuldig voel en me een slechte vader vind waardoor de FNS nog heftiger reageert. Het is een cirkel waar je niet uit komt.”

Peter

Het kan zijn dat je moeite hebt met teveel beweging om je heen. Dit heeft meestal te maken met de verwerking van teveel informatie. Je ziet buiten de postbode lopen, voor je loopt de kat en in de deuropening staat je dochtertje te springen terwijl je vrouw in de keuken roept of je ook koffie wilt. Allemaal beweging om je heen. Maar vooral 4 verschillende plekken waar je aandacht naartoe wordt getrokken.
Net als bij de verwerking van geluid werkt het filter in je hersens niet goed. Je ziet alle beweging en kunt niet goed focussen op het belangrijkste.

Het gevolg van teveel prikkels is verschillend. Veel patiënten krijgen een aanval waarbij ze last krijgen van een mix van mentale en fysieke FNS-problemen: stuiptrekkingen, verlamming, niet meer kunnen praten, niet meer kunnen nadenken, verward zijn.

Problemen met het verwerken van beweging valt onder ‘Functionele cognitieve symptomen’.

Tips/behandeling

Over behandeling is weinig bekend.

“Ik heb enorm veel moeite met prikkels. Meerdere geluiden, bewegingen om me heen, twee mensen die allebei iets aan me vragen… mijn hoofd loopt compleet vast! Ik was docent, er was altijd geluid en beweging! Overal, altijd! En nu? Het liefst ben ik met maar 1 persoon in de ruimte. Ik durf ook bijna nergens meer heen. Want overal zijn prikkels. Mensen zijn opeens allemaal een gevaar geworden, simpelweg omdat ze er zijn.”

Peter

Een symptoom waar je weinig van hoort, is het reageren op schrik. Iets in je omgeving dat onverwacht is en waar je van schrikt. Dit kan geluid zijn, maar ook beweging of aanraking. Het hoeft ook niet heel groot te zijn, de hond die plots opspringt uit zijn mand is al voldoende. Of vuurwerk in december.

Vaak lokt het een aanval op van andere, fysieke FNS-klachten. Meestal zakt het weer als je de tijd krijgt om van de schrik te bekomen.

Problemen met de schrikreactie valt onder ‘Functionele cognitieve symptomen’.

Tips/behandeling

Over behandeling is niets bekend.

“Ik kan heel heftig reageren op schrik. Mijn zoontje die iets laat vallen op de houten vloer, de kat die plots opspringt, mijn man die onverwacht een hand op mijn schouder legt. Ik begin zwaar te ademen, voel mijn borst aanspannen, voel vervolgens alle kracht uit mijn lijf wegzakken, kan niet meer praten. Plat op de bank op de grond is het enige, rust en stilte, een kwartier om bij te komen.”

Annelijn

Vrouwen kunnen ook heftig reageren op alle hormonen die vrijkomen en wisselen tijdens de menstruatiecyclus. Zowel bij de eisprong (de start van de menstruatie) als op het einde van de menstruatie als de hormonen weer de andere kant op veranderen.

Tips/behandeling

Je kunt met de gynaecoloog het gesprek aangaan hierover. Soms kunnen medicijnen helpen om de hormonen wat te verminderen. Ook kan het kunstmatig oproepen van de overgang de klachten heel goed verminderen.